Znajdujesz się na stronie internetowej akcji edukacyjnej "Moje konsumenckie ABC" przeznaczonej dla dzieci i młodzieży. Każdy kto kupuje, zamawia, korzysta z usług - jest konsumentem - bez względu na wiek. Także ty. Konsument ma swoje prawa. Znasz je? Jeśli niedokładnie, poczytaj o nich na tej stronie. Baw się i szukaj informacji.
ABC kupowania
Nawet jeśli weźmiemy ze sobą wszystkie oszczędności, a nasi rodzice - roczne wynagrodzenie do dużego sklepu, to i tak nigdy nie kupimy wszystkich towarów, bo ich jest więcej. A ich wartość przekracza nasze finansowe możliwości. Podobnie gdy idziemy do centrum handlowego, jest tam tak wiele sklepów, że najprawdopodobniej nie zajrzymy do wszystkich. Producenci i sprzedawcy prześcigają się w pomysłach, by skłonić nas do zakupów w ich sklepach. Stosują przy tym różne zabiegi i sztuczki. Ale my nie jesteśmy wobec nich bezbronni.
 
Zasada pierwsza:
Oglądaj i czytajEtykieta: oglądaj i czytaj
Opakowania towarów, napisy i rysunki na etykietach czy butelkach to także część reklamy. Mają przyciągnąć wzrok i nas, potencjalnych klientów zachęcić do kupowania. Często czytamy, że żywność jest "bezpieczna" lub "zdrowa". A przecież sprzedawana żywność musi być zdrowa. Bowiem w myśl przepisów producent odpowiada za to, by jego produkt był bezpieczny. Zasada ta dotyczy wszystkich producentów i wszystkich towarów: żywności, zabawek, ubrań czy urządzeń.
Na opakowaniach, oprócz elementów reklamy, są też informacje, które producent musi obowiązkowo zamieścić. I nie mogą one wprowadzać kupującego w błąd.
Producent powinien podać wszystkie informacje o sobie: nazwę firmy, adres. Jeśli kupujemy żywność, sprawdźmy:
  • datę ważności, czyli termin, do którego możemy bezpiecznie spożyć dany produkt.
  • w jakich warunkach mamy trzymać żywność: czy np. musimy wkładać ją do lodówki.
  • jak długo może leżeć po otwarciu opakowania.
  • jaka jest waga produktu (niekiedy duże opakowania kryją niewielkie ilości produktu). Sprawdźmy też skład ilościowy i jakościowy produktu (czyli ile substancji i w jakich ilościach wchodzi w jego skład, np. 5 g białka w 100 g produktu, 30 proc. węglowodanów itp.)
  • jakie składniki zawiera produkt. Czy tylko substancje naturalne, czy użyto też związków chemicznych, dających smak i kolor podobny do naturalnych składników - cechy żywieniowe lub przeznaczenie produktu (czyli czym się charakteryzuje i dla kogo jest przeznaczony, czy jest to np. deser dla niemowląt, czy też margaryna dla osób z podniesionym poziomem cholesterolu we krwi).
Czytanie etykiet jest bardzo przydatne w każdej sytuacji, nie tylko przy kupowaniu żywności. Także gdy kupujemy ubrania, buty czy sprzęt elektroniczny. Pamiętajmy: to wizytówka i podstawowa informacja o produkcie. Na ubraniach musi znaleźć się informacja, z jakich materiałów (naturalnych, sztucznych) je uszyto oraz jak należy je prać lub czyścić (np. w jakiej temperaturze). Te informacje mają także wpływ na nasze późniejsze wydatki. Jeśli kupimy płaszcz, którego nie wolno prać, a tylko czyścić chemicznie, musimy się liczyć z dodatkowymi, regularnymi wydatkami w pralni chemicznej.
 
Zasada druga:
CE - specjalny znak
 Istnieje ponad 20 grup produktów, które są dopuszczone do sprzedaży (obrotu) w UE pod warunkiem, że projektanci i wykonawcy spełnią specjalne, przewidziane prawem wymogi. To między innymi zabawki, sprzęt elektryczny, w tym telewizory, radia, komputery, aparaty fotograficzne, lampki, lodówki, zamrażarki, wentylatory. Ale też łodzie, odzież ochronna, wyroby budowlane, dźwigi i windy.
Jeśli producent wyprodukuje towar zgodnie z przewidzianymi prawem wymogami - oznacza swój produkt znakiem CE. Symbol CE stosowany jest we wszystkich krajach Unii Europejskiej. Jest pieczątką - wizytówką producenta - że wykonał produkt zgodnie z wymogami prawa.
 
Oglądaj i czytajZasada trzecia
Szczelne opakowanie
Kupuj produkty zapakowane w szczelne opakowania. Szczególnie uważnie przyglądaj się paczkom i pudełkom, jeśli kupujesz żywność.
 
Zasada czwarta
Paragon - schowaj na dwa lata
Zabieraj ze sobą zawsze ze sklepu paragon. Nie wyrzucaj go. Trzymaj przynajmniej przez 2 lata. Przez 2 lata od zakupu towaru (oprócz żywności) mamy prawo go reklamować. Dlatego warto przechowywać paragon, zwłaszcza jeśli to, co kupujemy, ma nam służyć kilka lat. To będzie nasz dowód, kiedy i gdzie kupiliśmy dany towar.
 
Zasada piąta
Promocje i okazje
Jeśli decydujesz się na skorzystanie z oferty promocyjnej, sprawdź, czy na pewno jest to okazja. Może się bowiem okazać, że ten sam towar w innym sklepie kosztuje znacznie mniej. Pamiętaj, że zawsze gdy rzecz jest wadliwa, masz prawo do reklamacji. Nie ma znaczenia, czy kupiliśmy je w normalnej, czy po obniżonej cenie. Chyba że przyczyną obniżki była wada, o której sprzedawca nas poinformował.
 
Light - naprawdę lekki
Coraz większą popularnością cieszą się produkty "light" ("lekki", "niskotłuszczowy"). Są już takie jogurty, pieczywo, a nawet słodycze. Zanim je kupimy, warto sprawdzić, porównując skład i wartość odżywczą oraz kalorie, czy naprawdę różnią się od produktów standardowych. Nie istnieją reguły określające, o ile mniej tłuszczu, cukru (czyli o ile mniej kalorii) ma zawierać produkt "light". Najczęściej za produkt "light" uważa się taki, który zawiera o 30% mniej kalorii niż tzw. produkt standardowy. Jedynie w odniesieniu do tłuszczów przeznaczonych do smarowania przepisy UE stanowią, że terminem "light" powinny być oznaczone produkty, które zawierają nie więcej niż 41 % tłuszczu.
 
Copyright © 2006-2010 UOKiK